alfabetletters

Nieuw: WordPress 5.0 en Gutenberg

Weet jij wie Johannes Gutenberg was? Deze (vermeende) uitvinder van de boekdrukkunst van circa 6 eeuwen geleden speelt een belangrijke rol in de nieuwe ontwikkelingen binnen WordPress die ons binnenkort te wachten staan. Johannes’ zeer grote verdienste binnen de boekdrukkunst bestaat in het gebruik van losse letters. Bij WordPress draait het allemaal om blokken.

WordPress 5.0 samen met Gutenberg is één van de grootste updates die we in het bestaan van WordPress hebben meegemaakt. Tijd dus voor een update over de stand van zaken. Lees vooral verder over de volgende onderwerpen:

Met de tijd mee

Misschien heb je er al iets over gehoord, misschien ook niet. Of je hebt een melding gezien in de laatste update van WordPress (versie 4.9.8) en gedacht: “Hé Gutenberg, wat is dat?”

Al een tijdje is WordPress bezig om een heel nieuwe editor te ontwikkelen. De huidige visuele tekstverwerker is feitelijk één groot veld waar je de content van een pagina of bericht kunt invoeren. Bijna alsof je een Word document aan het maken of bewerken bent. Wil je daar voor het oog aan de voorkant iets interessants van maken voor je bezoekers, dan heb je daar al gauw HTML codes, shortcodes of pagina bouwers voor nodig. Vaak betekent dat werken met blokken: voor kolommen, sliders, widgets of wat dan ook.

Maar WordPress wil met de tijd meegaan. Zij willen de grote schare WordPress gebruikers ook in de toekomst blijven boeien met een modern systeem. Daarom werd het tijd om een fundamentele modernisering door te voeren op juist dat stukje waar al jaren niet aan gesleuteld was: de visuele editor. De editor is inmiddels helemaal van de grond af aan opnieuw opgebouwd en bijna klaar voor de release.

Alleen maar de editor…?

Johannes Gutenberg

Johannes Gutenberg

Het lijkt niet zo bijzonder, alleen maar de editor. Zou je zeggen. Maar de nieuwe editor is eigenlijk de start naar een heel nieuwe manier van werken binnen WordPress (bron: “What is Gutenberg” – website Yoast). En het heeft daardoor uiteindelijk een behoorlijke impact op WordPress als geheel. En vooral ook op bestaande websites, themes en plugins…

WordPress noemt de nieuwe editor Gutenberg, naar Johannes Gutenberg. Ik ga nu niet in op alle details van het hoe en waarom. Maar ben jij nieuwsgierig naar de achtergrond van WordPress’ Gutenberg en de relatie met de drukpers van Johannes Gutenberg? Dan kun je het Gutenberg Handboek van WordPress (in het Engels) erop naslaan.

It’s all about blocks

In de nieuwe Gutenberg editor draait alles om “blocks”. Blokken die je kunt vullen met allerlei content van kopjes, tekst, afbeeldingen en video’s tot shortcodes, widgets en andere theme gerelateerde functionaliteiten. En waarmee je de content op je webpagina wat handiger kunt organiseren.

WordPress zal een aantal soorten blokken standaard meeleveren. Daarnaast kunnen webbouwers en gebruikers ook hun eigen blokken maken. En wordt er verwacht dat ontwikkelaars met extra aanbod van speciale blokken zullen komen die je aan je WordPress installatie kunt toevoegen.

Om je een idee te geven wat je met deze hele nieuwe manier van werken (zoals ze het zelf noemen) kunt doen, kun je een kijkje nemen op “Say Hello to the New Editor“.

En bekijk deze video van WordPress:


Wanneer wordt WordPress 5.0 officieel gelanceerd?

Een flink team met professionals en testers, de WordPress-community, werkt er al enige tijd aan om alles klaar te krijgen voor een release op korte termijn. Op dit moment kun je Gutenberg al als een extra plugin in je website installeren. Maar let op! Er is nog geen officiële release, dus probeer hem alleen uit op een testomgeving en niet op je (bestaande) live site!

WordPress heeft steeds vastgehouden aan het plan om Gutenberg officieel te lanceren tegelijk met WordPress 5.0. En andersom. 🙂

Vanaf WordPress 5.0 wordt Gutenberg dus de nieuwe standaard editor!

Op dit moment is de lanceringsdatum vastgesteld voor 27 november a.s. De lanceerdatum is al een paar maal uitgesteld en het is nog niet helemaal zeker of die 27e gehaald gaat worden. In dat geval kan het ook januari 2019 worden.

Update d.d. 23 november 2018. De lancering van WordPress 5.0 was gepland voor 27 november, echter op 22 november is besloten de release uit te stellen tot een nog nieuw te bevestigen datum.

Update d.d. 4 december 2018. Zojuist is door WordPress bevestigd dat de nieuwe lanceerdatum is vastgelegd op donderdag 6 december.

Op 6 december is WordPress 5.0 inderdaad gelanceerd. Alle informatie over WordPress updates kun je vinden op de officiële WordPress core blog.

Zoals met alles zijn er voor- en nadelen

Zoals met alles heeft ook Gutenberg en de introductie ervan voor- en nadelen.

Enkele voordelen

  • Het beheer van content (en in een later stadium de hele website) wordt intuïtiever en gemakkelijker voor de content beheerder. Vooral voor mensen die voor het eerst met WordPress beginnen is het eenvoudiger om te leren.
  • Je kunt inhoud door middel van blokken maken en deze eenvoudig verschuiven of verwisselen van plaats.
  • Je kunt samengestelde blokken bouwen en die op andere plaatsen in de site gebruiken.
  • Gutenberg werkt prima op mobiel. Onderweg even een fotootje toevoegen wordt met Gutenberg een ‘piece of cake’.
  • De bedoeling is dat het eenvoudiger wordt om content vanuit een tekstdocument (bijvoorbeeld Word, Markdown, Google Docs e.d.) naar Gutenberg te kopiëren. Deze content zal dan automatisch naar WordPress blokken wordt geconverteerd. Ik heb het zelf getest met Word en dat werkt al. Ik ben er niet helemaal zeker of het ook al werkt met Google Docs en Markdown.

En helaas ook een paar nadelen

  • De overgang zal naar verwachting de nodige hoofdbrekens kosten. Het kan zijn dat bepaalde themes en plugins Gutenberg niet ondersteunen. En misschien ook niet meer zullen worden geüpdatet. Je kunt dus niet zomaar op de “update” knop in WordPress klikken om je systeem bij te werken. Ik raad dit mijn klanten sowieso altijd al af omdat er altijd risico’s zijn. Maar in dit geval is de kans wel erg groot dat je website breekt en je de hele opmaak en bepaalde functionaliteiten van je website kwijt raakt. Ben dus voorzichtig! En als je niet precies weet wat je doet, schakel dan je webbouwer in!
  • Het is een nieuw systeem en nieuwe systemen zijn altijd even wennen. Als je al jaren gewend bent om op een bepaalde manier te werken is een overgang altijd even lastig. Bepaalde dingen kunnen misschien wat verwarrend zijn. In het begin zal het zeker wel wat extra tijd kosten.
  • Op dit moment biedt de Gutenberg editor nog niet zo heel veel opties (lees: soorten blokken). In de loop van de tijd zal het aantal mogelijkheden worden uitgebreid. Maar voor echt geavanceerde dingen heb je voorlopig toch nog die page builder of plugin nodig.

Wat staat ons te wachten?

Bij een nieuwe website ga je natuurlijk direct met de nieuwste versie van WordPress aan de slag. Dus zodra WordPress versie 5.0 uit is ga je ook werken met Gutenberg. Eventueel in combinatie met een page builder voor meer functionaliteiten.

Voor bestaande websites ligt de zaak iets genuanceerder. Het WordPress ontwikkelteam doet zijn uiterste best om problemen te voorkomen. Maar WordPress 5.0 en vooral Gutenberg hebben nogal wat impact op in het verleden ontwikkelde themes en plugins. De door jou gebruikte themes en plugins zullen compatible moeten zijn (of nog worden gemaakt!) met WordPress 5.0 en vooral Gutenberg! Sommige theme en plugin bouwers zullen besluiten om hun producten niet meer te updaten.

Ik had het eerder al over de zogenaamde page builders. Hiervoor zijn een aantal plugins verkrijgbaar. Maar vaak ook leveren premium WordPress themes hun eigen systeem mee om ervoor te zorgen dat je je webpagina visueel ook interessant kunt maken. En niet dat het één grote (saaie?) lap tekst is. Deze bieden vaak veel mogelijkheden om je pagina op te maken.

Miljoenen bestaande websites hebben een dergelijk systeem in gebruik om hun websites meer “kleur en smaak” te geven. Je hele website is daarop afgestemd en ingericht. Daarom kun je deze ook niet zomaar verwijderen.

Je zult in dat geval dus extra voorzichtig moeten omgaan met deze grote update. En ervoor moeten zorgen dat je niet in de problemen komt!

De huidige WordPress editor versus de Gutenberg editor

De huidige WordPress editor versus de Gutenberg editor

Paniek… of niet? Wat nou als je er nog niet klaar voor bent?

Mocht je een bestaande website hebben dan is het sowieso raadzaam om niet zomaar op de WordPress update knop te klikken! Eerst zal je moeten testen of jouw theme en plugins geschikt zijn om met WordPress 5.0 en Gutenberg te werken. Zijn er conflicten, dan kan het zomaar zijn dat je website eruit ligt en heb je niets meer… 🙁

Sowieso kun je natuurlijk een poosje wachten met het updaten van je website naar WordPress 5.0. Maar uiteindelijk zul je toch een keer moeten updaten. Zeker als het gaat om de zo noodzakelijke beveiligingsupdates.

Technisch gezien zijn er mogelijkheden om WordPress te updaten naar 5.0 en nog een tijdje te blijven werken met de huidige visuele editor. WordPress heeft daarvoor een officiële plugin gelanceerd: “The Classic Editor” waarmee je de huidige visuele editor nog een tijdje kunt blijven gebruiken. Deze zullen zij blijven ondersteunen tot 31 december 2021, zie “Classic Editor Plugin Support Window“. Om het helemaal goed te doen, heb je wel wat technische kennis en know-how nodig. Mijn advies is daarom ook om daarvoor hulp te vragen aan jouw website bouwer.

LET OP: Bij bepaalde hostingbedrijven worden WordPress pakketten aangeboden waarbij de website wordt geïnstalleerd met een zogenaamd automatisch installatiesysteem. Deze websites worden vaak automatisch en centraal geüpdatet. Vraag dit eventueel na bij je hostingbedrijf en vraag of er te verwachten problemen zijn. Dit om te voorkomen dat je website ineens niet meer functioneert zoals het moet. Of dat deze er ineens helemaal uitligt. Een gewaarschuwd mens…

Conclusie

De ontwikkeling van WordPress 5.0 en Gutenberg is een stap naar de moderne wereld. WordPress wordt met Gutenberg naar een hoger niveau getild als het gaat om het bouwen en beheren van websites.

Maar het is een tevens een hele grote verandering in je website installatie. Wel één waar je voorzichtig mee om moet gaan.

Als je niet zo technisch bent is het raadzaam om je webbouwer in te schakelen om de updates voor je uit te voeren. Deze zal alles gaan testen. Zoals altijd is het motto daarbij: backup, backup, backup! Zodat je niks kwijt raakt en je altijd een stapje terug kunt doen. En als alles goed functioneert zal hij of zij de update uitvoeren en ben je weer helemaal up-to-date!

Heb je nog vragen? Wil je nog meer weten? Wil jij jouw website door mij laten updaten? Neem gerust contact met mij op!

0 reacties

Plaats een Reactie

Wil je op dit artikel reageren?
Hieronder kun je jouw reactie achterlaten!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *